سلام
با کلی تاخیر میخوام راجع به یه مدل طراحی محتوای آموزشی بنویسم
وقتی گفته میشه که میخوایم یه درس رو الکترونیکی کنیم اولین چیزی که به ذهن همه میرسه اینه که استاد باید یه فایل پاورپوینت درست کنه (یا معمولاً همونی که توی کلاس استفاده میکنه) و بیاد توی استودیو و مطالبشو بگه و ما هم صدا و اسلایدها رو با نرم افزار فلش یا نرم افزارهایی که پاورپوینت رو تبدیل به فلش میکنن به هم وصل می کنیم و میشه یه محتوای الکترونیکی. حالا این وسط اگه کسی یا شرکتی خوش ذوق باشه میاد و عکسهای خوب و مربوطی پیدا میکنه یا صفحات و تمپلیت کلی رو قشنگ طراحی میکنه ولی سبک همون سبکه.
اینی که گفتم شکی نیست که محتوای الکترونیکی هست، خوب هم هست ولی ما کارهای دیگه ای هم میتونیم بکنیم که عالین
یکی از مدلهایی که میشه برای جذاب کردن درس و بالا بردن یادگیری استفاده کرد مدل ۳C است. که شامل سه تا کلمه است که با C شروع میشن:Challenge, Choice, Consequence یعنی چالش، انتخاب و پیامد. به همین راحتی
روح این مدل (به روح اعتقاد دارین؟ 
) اینه که فراگیرها نباید فقط تئوری یاد بگیرن و حرف بشنون، بلکه باید خودشون درگیر بشن و سعی کنن یه چالشی رو با تصمیمی که میگیرن حل کنن. هر تصمیمشون هم یه پیامد داره.
مثلا فرض کنین که ما میخوایم مهارتهای فروش رو به صورت الکترونیکی درس بدیم. راه اول اینه که یه استاد خوب پیدا کنیم و بیاد نکات فروش موفق رو بگه ما هم از صدای استاد یا نه از صدای یه گوینده حرفه ای استفاده کنیم و یه سری عکس و نوشته هم نشون بدیم و کار تموم. حالا راه دوم اینه که دقیقا همون راه اول رو بریم ولی یه چیزایی اضافه کنیم اونم اینکه خود فراگیر رو بذاریم جای یه فروشنده و براش یه چالش ایجاد کنیم. این چالش اینه که یه خریدار وارد مغازه ما شده و میخواد مثلاً یه انگشتر ارزون قیمت خریداری کنه و از فروشنده (یا همون فراگیر) میپرسه که ارزون ترین انگشتراتونو که قشنگ هم هستن نشون بدین. این شد چالش. حالا ما به عنوان طراح این سناریو سه تا انتخاب به فروشنده میدیم: ۱- بگه که خانم مگه میشه هم ارزون هم قشنگ، اگه ارزون میخواین دیگه قشگ نمیشه بگین ارزون میخواین یا قشنگ ۲- همچین چیزی نداریم ۳- چند تا مدل داریم که خیلی قشنگن قیمتهاشون هم مناسبه ولی خیلی ارزون نیست بذارین براتون بیارم ببینین.
حالا فراگیر باید یکی از سه تا گزینه رو انتخاب کنه یعنی همون مرحله (Choice) بعد بر اساس هر انتخابش بهش بازخورد میدیم. مثلا اگه ۱ رو انتخاب کرد، چهره خریدار درهم میشه و میگه بالاخره هر چیزی قشنگی که حتما نباید گرون باشه. اگه ۲ رو انتخاب کرد خریدار از مغازه میره بیرون و اگه ۳ رو انتخاب کرد خریدار از بین مدلهایی که آورده راجع به یکیشون توضیح بیشتر میخواد.
این مدل کمک میکنه که فراگیر با درگیر شدن در موضوع و تمرین واقعی سریعتر و بهتر مطلب رو یاد بگیره. البته گفتم که بهترین حالت اینه که این مدل با مدل سنتی که استاد مطالب رو توضیح میده ترکیب بشه. یعنی قبل از اینکه ازش بخوایم به عنوان یه فروشنده تمرین کنه نکات مهم رو بهش یاد داده باشیم.
عکسای زیر هم نمونه هایی از استفاده از این مدل هستن:
سلام
مثل همه وقتی تازه این وبلاگ رو راه انداختم پیش خودم گفتم که همیشه بموقع آپدیتش می کنم ولی خوب شاید بازم مثل همه نشد 
انقدر اخبار سیاسی از دور و برمون میگذره که نه آدم دل و دماغی براش میمونه نه ذهنش جواب میده…. بگذریم. در این مدت هم سیل ایمیل ها و نظرات دوستان میمود که چرا این وبلاگ آپدیت نمیشه ( به قول حمید مصدق: و این تفاخر از سر شوخی است نازنین)
ما توی شرکت رایازیتون تصمیم گرفتیم که برای کسب تجربه یه کار مشترک با یه شرکت خارجی بکنیم در زمینه تولید محتوا البته وقتی میگم کار مشترک یعنی بیشتر کارو اونا انجام دادن تجربه خیلی خوبی بود برای همین تصمیم گرفتم یه این تجربه رو توی وبلاگ دنیای یادگیری الکترونیکی بذارم.
عنوان درس ارتباطات اثربخش بود
مراحل کاری که انجام شد خیلی مشخص و شسته رفته بود که وقتی درچند سطر بعد میخونیدشون پیش خودتون میگین که خوب اینکه طبیعیه کار خاصی نکردن که ….. به نظر من هم این طبیعیه ولی نکتش اینه که من توی ایران ندیدم که کسی این روال رو به دقت و با سرعت طی کنه گام هایی که ما باهاشون طی کردیم اینا بودن
چونه زدن سر قیمت (بالاخره ایرانی هستیم دیگه)
توافق بر سر جزئیات قرارداد بخصوص ویژگیهای محتوای نهایی و برنامه اجرایی پروژه
امضای قرارداد
ارسال پیش پرداخت (این مرحله رو به این راحتی نگاه نکنید چون اولا بانکها و اکثر صرافی های بانکی دلار حواله نمی کنن بعد اینکه حالا بخواین یورو حواله کنین اولا باید حساب خارجی یورویی باشه بعد که اینکارو انجام میدین میبینین که نمیتونن به علت تحریم با خیلی از بانکها کار کنن بعد مجبور میشین دنبال صرافی بگیردین که حاضر باشه این مبلغ رو از طریق آشناهاش حواله کنه و…..)
توافق روی زمانبندی دقیق پروژه بر اساس مراحل اجرای پروژه که اینا هستند:
تهیه سرفصل درس
ارائه نظرات راجع به سرفصل
تهیه شکل قالب کلی درس
تایید قالب کلی درس
تهیه سناریوها
ارائه نظرات راجع به سناریوها
ارائه نسخه آلفای درس (این نسخه چندتا از صفحات درس رو داره مثلا یه قسمت از درس معمولی، یه خودآزمایی، یه سناریو نمایشی)
ارائه نظرات درباره نسخه آلفا
ارائه نسخه بتای درس (ویژگی این نسخه اولیه اینه که صدا نداره ولی بقیه اش کامله)
ارائه نظرات درباره نسخه آلفای
ارائه نسخه نهایی
تایید نسخه نهایی
حالا نکات جالب اینکار چی بود؟
تعهد زیاد به زمانبدی؛ البته باید بگم که در کل و بی پروژه حدود یک هفته تاخیر پیش اومد ولی لحظه ای که مشخص شد تاخیر خواهند داشت ایمیل زدن و برنامه زمانبندی جدید فرستادن و تایید مارو گرفتن
حس مشتری مداری، فردی که برای قرارداد باهاش سر و کله میزدیم با فردی که مدیر پروژه بود و در ارتباط با پروژه باهاش صحبت می کردیم فرق داشت ولی در طول پروژه چندین بار فرد اول تماس برقرار می کرد و میپرسید که از روند کار راضی هستیم یا نه
اعتماد؛ البته اونا اول ۵۰% مبلغ رو به عنوان پیش پرداخت گرفتن ولی الان پروژه رو کامل تحویل دادن و هنوز ما بقیه پولشونو ندادیم و بهمون گفتن تا آخر این ماه بدید (که البته ماهم سوء استفاده نمیکنیم به امید خدا)
سناریو نویسی دقیق؛ اینکار خیلی زمانبر و انرژی میبره ولی برای خیلی از قسمتها اینکار انجام شد و بعد ما بهشون گفتیم که روند کار خوبه و لازم نیست روی سناریو وقت بذارید
مدت درس؛ این درسی که درست شد مدتش ۵۰ دقیقه است و جالبه که کلی چیز توش یاد میگیرین البته در مقایسه با قیمتهای ایران خیلی قیمت بالاتره. کلا در خارج از ایران درسهایی که برای آموزش سازمانی ساخته میشه معمولا حدود ۱ ساعته که یک کارمند بتونه مطلب اصلی رو یاد بگیره و خیلی شاخ و برگ اضافی مثل تاریخچه و ضرورت و …. نمیگن
حالا برای خودمون هم امیدوارم بتونیم با این تجربه محتواهای بهتری تولید کنیم
چندتا عکس هم از این محتوای تولید شده براتون میذارم
سلام
امروز در پنجمین کنفرانس مدیریت فناوری اطلاعات یه کارگاه آموزشی ارائه کردم با عنوان طراحی آموزشی محتوای الکترونیکی که خیلی خیلی خلاصه مطالبشون اینجا براتون می نویسم:
قدم اول در طراحی محتوای الکترونیکی اینه که هدفمون رو از محتوای الکترونیکی بدونیم. یعنی چی؟ اینکه این دوره قراره چه مشکلی رو از سازمان ما حل کنه مثلا ما می تونیم یه دوره الکترونیکی داشته باشیم تا فروش سازمان بالا بره از طریق آموزش نحوه برخورد به کارکنان فروش، یا اینکه هزینه های کارخانه پایین بیاید از طریق آموزش جوشکاری صحیح به کارکنان خط تولید. به عبارت دیگه هدف اصلی از یک دوره الکترونیکی (و دوره حضوری) باید در درجه اول یک هدف کسب و کاری باشه
در گام دوم باید هدف های یادگیری دوره رو مشخص کنیم. این موضوع خیلی بدیهی و ساده به نظر میرسه ولی من در این مدتی که با برخی اساتید برای تولید محتوا کار کردم دیدم که یه مقداری سختشونه که شسته و رفته چند هدف یادگیری بنویسند و در ادامه درس هم همونارو پوشش بدن نه کمتر و نه بیشتر
بعد از اینکه هدفهای یادگیری مشخص شد باید هدفهای جزیی تر رو بنویسیم به این ترتیب برای یک دوره مثلا در انتها ۳۰ هدف یادگیری جزیی داریم. حالا میایم و هر کدوم از این اهداف رو یه قطعه آموزشی در نظر میگریم (Learning Object). بنابراین هر قطعه آموزشی یک هدف یادگیری رو پوشش میده.
برای تولید محتوای الکترونیکی یک قطعه آموزشی باید فعالیتهای یادگیری تعریف کنیم. فعالیتهای یادگیری چه چیزهایی هستند؟
ما سه نوع فعالیت یادگیری در محتوای الکترونیکی داریم:
- فعالیتهای یادگیری جذبی(Absorb Type Activity): در این فعالیت ما برای فراگیرانمون محتوای درسی رو توضیح میدیم از سه طریق خواندن، شنیدن و مطالعه کردن. یعنی یک فعالیت یادگیری جذبی میتونه یه متن باشه یا صدای استاد که درس رو توضیح میده یا اینکه یک فیلم یا یک انیمیشن باشه یا ترکیبی از هر سه.
- فعالیتهای یادگیری عملی (Do Type Activity): در این فعالیت از فراگیرانمون میخواهیم که کاری انجام بدن مثلاً یک تمرین که مصداق های یک موضوع رو مشخص کنن یا اینکه در یک آزمایشگاه مجازی یک آزمایشی رو انجام بدن یا اینکه در یک شبیه سازی محیط کاری راجع به مساله ای تصمیم گیری کنند.
- فعالیتهای یادگیری ارتباطی(Connect Type Activity): در این نوع فعالیت یادگیری ما چیز جدیدی آموزش نمیدیم و فقط بین مطالب جدیدی که قبلا مطرح شده و مطالبی که فرد از قبل میدونسته یا در محل کارش وجود داره ارتباط برقرار می کنیم مثلا در قالب یک سوال ساده میپرسیم آیا شما مثالی برای این موضوع دارید؟ این فعالیت یادگیری کمک میکنه که مطالب جدید با دانش قبلی فرد گره بخوره و در نتیجه بهتر یاد بگیره
برای هر قطعه آموزشی بهتره که ما از هر سه نوع فعالیت یادگیری داشته باشیم. در نهایت کاری که باید انجام بدین اینه که یک تست هم به قطعه آموزشی اضافه کنیم تا مطمئن بشیم که مطلب مورد نظرما یاد گرفته شده
همونطور که گفتم این خیلی خیلی خلاصه شده کارگاه آموزشی امروز بود. شما می تونید فایل ارائه رو از اینجا دریافت کنید. اگه سوالی هم بود خوشحال میشم که بتونم جواب بدم.